Thông Tư 20/2026/TT-BTC hướng dẫn Thuế TNDN

Ngày 12 tháng 03 năm 2026, Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Thông tư số 20/2026/TT-BTC (Thông tư 20) nhằm hướng dẫn chi tiết việc thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 và Nghị định số 320/2025/NĐ-CP. Văn bản pháp quy này cung cấp cơ sở pháp lý cụ thể nhằm giải quyết các vấn đề trong thực tiễn liên quan đến quy chuẩn hồ sơ chi phí được trừ, thời điểm ghi nhận doanh thu tính thuế, và đặc biệt là cơ chế quản lý thuế đối với nhà thầu nước ngoài (NTNN) trong bối cảnh nền kinh tế số.

1. Tổng quan về phạm vi điều chỉnh (Điều 1)

Thông tư 20/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính tập trung hướng dẫn chi tiết các nội dung đã được phân công tại Luật số 67/2025/QH15 và Nghị định số 320/2025/NĐ-CP, cụ thể bao gồm:

• Quy chuẩn về hồ sơ, chứng từ của các khoản chi đặc thù nhằm đáp ứng điều kiện ghi nhận chi phí hợp lý (theo điểm b, c khoản 1 Điều 9 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp).
• Hệ thống hồ sơ yêu cầu để hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (Căn cứ các Điều 4, 13, 14, 15 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp).
• Nguyên tắc xác định thời điểm phát sinh doanh thu tính thuế đối với một số giao dịch đặc thù.
• Quy định về hồ sơ kê khai thuế đối với thu nhập phát sinh từ các dự án đầu tư tại nước ngoài.
• Chính sách Thuế thu nhập doanh nghiệp áp dụng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam (Thuế nhà thầu).
• Cơ chế đăng ký vốn đầu tư đối với dự án mở rộng và trích lập Quỹ phát triển Khoa học và Công nghệ.

2. Phân tích chuyên sâu các quy định mới

2.1. Chuẩn hóa hồ sơ đối với các khoản chi phí được trừ (Điểm b, c, Khoản 1, Điều 9 Luật số 67/2025/QH15)

Điều 3 Thông tư 20/2026/TT-BTC đã thiết lập một hệ thống quy định về biểu mẫu và điều kiện hồ sơ cho mục đích ghi nhận chi phí được trừ. Một số nội dung trọng tâm bao gồm:

• Đối với các khoản chi tài trợ (Y tế, Giáo dục, Khắc phục thiên tai): Yêu cầu áp dụng Mẫu số 01/TNDN (Biên bản xác nhận khoản tài trợ) được ban hành kèm theo Thông tư.
• Đối với giao dịch thu mua hàng hóa không có hóa đơn (như mặt hàng Nông thủy sản, phế liệu từ người trực tiếp sản xuất hoặc thu gom; mua hàng hóa, dịch vụ của cá nhân không kinh doanh hoặc có doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế GTGT,…): Yêu cầu lập Bảng kê theo Mẫu số 02/TNDN, kèm chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với tổng giá trị giao dịch từ 05 triệu đồng/ngày trở lên.
• Đối với việc ủy quyền/ cho phép người lao động thanh toán chi phí có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên: Khoản chi này được ghi nhận là chi phí hợp lý nếu thỏa mãn đồng thời các điều kiện: (1) Có hóa đơn/chứng từ hợp pháp; (2) Có quy chế tài chính hoặc quy chế nội bộ hoặc quyết định của doanh nghiệp quy định việc ủy quyền hoặc cho phép; (3) Người lao động thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt cho đơn vị cung cấp; (4) Doanh nghiệp hoàn trả khoản chi cho người lao động thông qua hình thức thanh toán không dùng tiền mặt.
• Đối với chi phí phát sinh trước khi thành lập hoặc trong thời gian tài sản chờ cho thuê: Thông tư làm rõ các loại hồ sơ mang tính chứng minh cần thiết (Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, hồ sơ xác lập quyền sở hữu tài sản...).
• Cơ chế chuyển tiếp hồ sơ đối với kỳ tính thuế năm 2025: Nhằm đảm bảo tính ổn định trong giai đoạn giao thoa chính sách, đối với các khoản chi đã được hướng dẫn cụ thể tại Thông tư 96/2015/TT-BTC, doanh nghiệp tiếp tục áp dụng hệ thống hồ sơ theo quy định tại Thông tư 96. Ngoài ra, đối với các khoản chi mới được trừ bổ sung theo Thông tư 20, hồ sơ yêu cầu áp dụng cho năm 2025 bao gồm hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật (riêng trường hợp tài sản chờ cho thuê, yêu cầu bắt buộc phải có hồ sơ chứng minh quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp).

2.2. Xác định thời điểm ghi nhận doanh thu đối với hàng hóa xuất khẩu

Căn cứ điểm a, khoản 1, Điều 5 Thông tư 20/2026/TT-BTC, thời điểm xác định doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hàng hóa xuất khẩu được quy định nhất quán là ngày chuyển giao quyền sở hữu theo hợp đồng xuất khẩu hàng hóa.

Trong trường hợp hợp đồng xuất khẩu không xác định rõ thời điểm này, thời điểm xác định doanh thu dựa trên quy định về cơ sở xác định hàng hóa xuất khẩu của pháp luật về hải quan. 

2.3. Sửa đổi chính sách Thuế thu nhập doanh nghiệp đối với Nhà thầu nước ngoài

Điều 7 Thông tư 20/2026/TT-BTC cung cấp khung pháp lý chi tiết về Thuế thu nhập doanh nghiệp đối với Nhà thầu nước ngoài (dựa trên Nghị định 320/2025/NĐ-CP), chính thức thay thế các nội dung tương ứng tại Thông tư 103/2014/TT-BTC.

• Nguyên tắc áp dụng chung: Phạm vi đối tượng chịu thuế nhà thầu đã được mở rộng nhằm bao quát các tổ chức, cá nhân nước ngoài cung cấp hàng hóa và dịch vụ thông qua thương mại điện tử và nền tảng số (điểm a, b khoản 1 Điều 7).
• Một số điểm khác biệt trọng yếu so với Thông tư 103/2014/TT-BTC:

• Bao quát nền tảng số: Định danh và xác lập rõ ràng cơ sở tính thuế đối với các giao dịch thương mại điện tử xuyên biên giới.
• Các trường hợp KHÔNG áp dụng (miễn thuế TNDN) đối với nhà thầu nước ngoài:
  • Bán nguyên liệu phục vụ xuất khẩu qua kho ngoại quan/khu phi thuế quan: Doanh nghiệp nước ngoài bán nguyên liệu, vật tư, linh kiện tại kho ngoại quan, khu phi thuế quan để nhập khẩu vào Việt Nam phục vụ sản xuất/gia công hàng xuất khẩu; hoặc chỉ định doanh nghiệp chế xuất giao nguyên liệu cho doanh nghiệp chế xuất khác để phục vụ sản xuất/gia công hàng xuất khẩu sẽ không chịu thuế NTNN.
  • Hoạt động tái cơ cấu nội bộ tập đoàn: Khoản 2, Điều 7 Thông tư 20 làm rõ quy định tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP về việc không áp dụng thuế nhà thầu đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn phát sinh do hoạt động tái cơ cấu sở hữu nội bộ (chia, tách, sáp nhập, hoán đổi cổ phần) với điều kiện không làm thay đổi công ty mẹ tối cao, đồng thời thỏa mãn các điều kiện nghiêm ngặt về giá trị ghi sổ (không tạo ra chênh lệch giá trị).

2.4. Bổ sung thủ tục đăng ký số vốn đầu tư đối với dự án mở rộng

Căn cứ Điều 8 Thông tư 20/2026/TT-BTC, quy trình thủ tục đăng ký vốn đầu tư mở rộng nhằm mục đích thụ hưởng ưu đãi thuế đã được hướng dẫn cụ thể: 

Tổ chức kinh tế cần lập văn bản thông báo gửi cơ quan thuế quản lý trực tiếp cùng thời điểm nộp Tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (chậm nhất vào năm thực hiện dự án đầu tư mở rộng) để ghi nhận số vốn đăng ký. Trong trường hợp có sự biến động về số vốn đầu tư thực tế, tổ chức kinh tế có trách nhiệm thực hiện thông báo cập nhật cho cơ quan thuế.

3. Hiệu lực thi hành

• Thời điểm có hiệu lực: Thông tư 20/2026/TT-BTC chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 12/03/2026 và được áp dụng bắt đầu từ kỳ tính thuế năm 2025. Riêng Quy định về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và quy định về chuyển nhượng vốn tại Thông tư này áp dụng từ ngày Nghị định số 320/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành.
• Hiệu lực của các văn bản pháp quy trước đây: Thông tư 20 thay thế toàn bộ Thông tư 78/2014/TT-BTC và Thông tư 96/2015/TT-BTC. Đồng thời, văn bản này bãi bỏ các quy định liên quan đến Thuế thu nhập doanh nghiệp tại Thông tư 103/2014/TT-BTC (quy định về Thuế Nhà thầu), Thông tư 151/2014/TT-BTC và một số văn bản liên quan khác.

4. Khuyến nghị từ Baker Tilly A&C

Trước những hướng dẫn của Thông tư 20/2026/TT-BTC, nhằm đảm bảo tính tuân thủ pháp luật và ghi nhận chi phí thuế phù hợp, Baker Tilly A&C khuyến nghị Quý doanh nghiệp:

• Rà soát và chuẩn hóa hệ thống chứng từ nội bộ: Khẩn trương ban hành/cập nhật quy chế tài chính (đặc biệt là quy chế ủy quyền/cho phép thanh toán hộ của người lao động), đồng thời đưa các biểu mẫu mới (Mẫu 01/TNDN, Mẫu 02/TNDN) vào quy trình áp dụng thực tế.
• Đánh giá lại nghĩa vụ thuế NTNN: Tiến hành rà soát các hợp đồng cung cấp dịch vụ, hợp đồng nhập khẩu hàng hóa với đối tác nước ngoài để xác định chính xác nghĩa vụ Thuế Nhà thầu theo cơ chế mới, đặc biệt lưu ý các giao dịch thương mại điện tử và nền tảng số và các giao dịch qua kho ngoại quan/khu phi thuế quan.
• Tận dụng cơ chế chuyển tiếp cho kỳ quyết toán 2025: Phân loại rõ ràng các khoản chi phí phát sinh trong năm 2025 để áp dụng linh hoạt, chính xác hồ sơ chứng từ theo Thông tư 96/2015/TT-BTC hoặc Thông tư 20/2026/TT-BTC.

Liên hệ tư vấn:

• Ông Nguyễn Bảo Anh - Phó Tổng Giám đốc phụ trách dịch vụ Thuế, Transfer Pricing & Outsourcing

         Email: anh.nb@a-c.com.vn

• Bà Nguyễn Thị Thu Thảo – Chủ nhiệm cao cấp dịch vụ Thuế và Kế toán.

         Email: thao.ntt@a-c.com.vn