Bản Tin Thuế: Những Thay Đổi Cốt Lõi Từ Nghị Định 68/2026/NĐ-CP Quản Lý Thuế Hộ Kinh Doanh

Ngày 05/03/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh (HKD), cá nhân kinh doanh (CNKD). Đây là văn bản pháp lý đặc biệt quan trọng, tác động trực tiếp đến hàng triệu cơ sở kinh doanh tại Việt Nam.

Dưới đây là tổng hợp và phân tích các điểm quan trọng mà HKD, CNKD cần lưu ý:

ĐIỂM NHANH CÁC THAY ĐỔI QUAN TRỌNG NHẤT

• Miễn thuế dưới 500 triệu: Mức doanh thu không chịu thuế GTGT và thuế TNCN được nâng lên mức 500 triệu đồng/năm.
• Cách tính thuế linh hoạt: Áp dụng phương pháp tính thuế mới dựa trên Lợi nhuận (Thu nhập tính thuế) thay vì chỉ tính trên Doanh thu đối với HKD quy mô lớn (trên 3 tỷ đồng).
• Sàn TMĐT nộp thuế thay: Chuyển giao trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế cho các nền tảng số, sàn TMĐT có chức năng thanh toán.

NGƯỠNG DOANH THU MỚI VÀ PHƯƠNG PHÁP TÍNH THUẾ

1.  Miễn thuế GTGT và Thuế TNCN nếu doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống.

2. Thuế GTGT phải nộp với mức doanh thu năm trên 500 triệu đồng bằng tỷ lệ % nhân (x) toàn bộ doanh thu.

3. Thuế TNCN: Hai phương pháp tính thuế TNCN mới

Nghị định 68 phân loại rõ 2 phương pháp tính thuế TNCN dựa trên quy mô:

• Phương pháp Thuế suất x Doanh thu: Áp dụng cho CNKD có doanh thu năm trên 500 triệu đến 03 tỷ đồng. HKD được trừ 500 triệu đồng trước khi tính thuế TNCN theo phương án có lợi nhất, bao gồm HKD có nhiều ngành nghề hoặc nhiều địa điểm kinh doanh.
• Phương pháp Thu nhập tính thuế x Thuế suất: Áp dụng bắt buộc cho CNKD có doanh thu trên 03 tỷ đồng (hoặc CNKD từ 500 triệu - 3 tỷ tự nguyện lựa chọn). Thu nhập tính thuế = Doanh thu bán ra - Chi phí hợp lý. Các khoản chi phí được trừ phải có đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ.

Lưu ý: Hoạt động cho thuê bất động sản không được áp dụng phương pháp doanh thu trừ chi phí, bắt buộc nộp theo tỷ lệ % doanh thu.

QUY ĐỊNH RIÊNG CHO THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ (TMĐT)

• Chủ quản sàn TMĐT (có chức năng thanh toán): Có trách nhiệm thực hiện khấu trừ, khai thay và nộp thay số thuế cho mỗi giao dịch của HKD, CNKD.
• Sàn TMĐT không có chức năng thanh toán: HKD, CNKD phải tự kê khai, nộp thuế.
• Đối với HKD vừa kinh doanh truyền thống vừa kinh doanh TMĐT có doanh thu trên 3 tỷ (hoặc chọn nộp theo thu nhập): Phải tổng hợp doanh thu để quyết toán năm. Số thuế sàn đã nộp thay sẽ được trừ vào số thuế phải nộp.

HÓA ĐƠN ĐIỆN TỬ VÀ ĐIỀU KHOẢN CHUYỂN TIẾP CHO NĂM 2026

1. Mốc doanh thu bắt buộc dùng Hóa đơn điện tử (HĐĐT)

• HKD, CNKD có doanh thu tính thuế GTGT hằng năm từ 01 tỷ đồng trở lên BẮT BUỘC áp dụng HĐĐT có mã của cơ quan thuế hoặc HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền.
• Doanh thu từ 500 triệu - dưới 1 tỷ đồng: Không bắt buộc sử dụng HĐĐT. Nếu có nhu cầu xuất hóa đơn mà không đăng ký HĐĐT thì cơ quan thuế sẽ cấp HĐĐT theo từng lần phát sinh.

2. Điều khoản chuyển tiếp "Gỡ vướng”

• Kiểm kê tài sản: HKD chọn nộp thuế theo "Thu nhập tính thuế x Thuế suất" từ năm 2026 phải lập Bảng kê hàng tồn kho, máy móc tại thời điểm 31/12/2025 để làm căn cứ tính chi phí được trừ cho năm 2026. Hạn nộp Bảng kê chậm nhất là 20/04/2026 hoặc cùng kỳ khai quý I/2026.
• Không truy thu hồi tố: Đối với HKD nộp thuế khoán từ 2025 trở về trước, khi chuyển sang kê khai từ 1/1/2026, cơ quan thuế KHÔNG sử dụng doanh thu khai thuế 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế các năm trước (trừ trường hợp phát hiện hành vi che giấu doanh thu).

Hiệu lực thi hành: Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành (05/03/2026).

KHUYẾN NGHỊ CỦA BAKER TILLY A&C

Với các quy định mang tính thay đổi toàn diện tại Nghị định 68, chúng tôi khuyến nghị Quý Doanh nghiệp, Chủ hộ kinh doanh:

• Đánh giá lại mô hình: Xác định ngay mức doanh thu dự kiến năm 2026 để lựa chọn phương pháp tính thuế phù hợp nhất.
• Chuẩn bị hóa đơn, chứng từ: Đối với HKD thuộc diện nộp thuế theo lợi nhuận (trên 3 tỷ), việc thu thập và lưu trữ hóa đơn chi phí đầu vào hợp lệ là bắt buộc để tính thuế phù hợp và hạn chế rủi ro thuế.
• Kiểm kê kịp thời: Nhanh chóng thực hiện Bảng kê chuyển tiếp cho năm 2026.

Vui lòng liên hệ Baker Tilly A&C để có thông tin cập nhật nhất và được tư vấn cụ thể.

Liên hệ tư vấn:

• Ông Nguyễn Bảo Anh - Phó Tổng Giám đốc phụ trách dịch vụ Thuế, Transfer Pricing & Outsourcing

          Email: anh.nb@a-c.com.vn

• Bà Nguyễn Thị Thu Thảo – Chủ nhiệm cao cấp dịch vụ Thuế và Kế toán.

          Email: thao.ntt@a-c.com.vn